Cách Hà Nội 250km về phía Bắc, thuộc địa bàn huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn, Hồ Ba Bể là hồ nước ngọt được hình thành từ khoảng hơn 10.000 năm trước đây trên vùng núi đá vôi, là một trong hai mươi hồ nước ngọt lớn và nổi tiếng thế giới. So với Vịnh Hạ Long, nơi có núi trên biển thì ở đây, Ba Bể có biển trên núi. Đó là điều khác biệt, độc đáo, không nơi nào có.

Biển, hồ trải rộng, dài trên địa hình Cacxtơ nước xanh ngăn ngắt bốn mùa, có núi cao với thảm thực vật phong phú bao quanh, khí hậu mát mẻ, là điểm du lịch, tham quan, tìm kiếm, nghỉ dưỡng thích hợp với nhiều loại đối tượng, với các hình thái du lịch: Đi bộ, đi thuyền, leo núi. Những nét đặc trưng của du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm đang ngày càng được ưa chuộng.

Hồ Ba Bể rộng mênh mông, và rất sạch. Ở đây, bướm nhiều kinh khủng. Bướm trắng nho nhỏ cứ nối nhau bay thành một hàng dài quanh những ngọn núi đá nhô lên giữa hồ. Ba Bể giống như một Hạ Long hay Cát Bà thu nhỏ, có điều trên những núi đá vôi, cây cối mọc nhiều và dày, thỉnh thoảng lại xen vào một tàn lá vàng rực hay đỏ chói.

Khung cảnh đẹp theo một kiểu khác với sự hoành tráng của Hạ Long. Có những chỗ nước nông, một đàn trâu lội qua đó, thoả thuê tắm táp. Đôi lúc, gặp một chiếc thuyền độc mộc lướt đi giữa hồ, hay một chiếc thuyền nhỏ thả neo bên vách núi của ngư dân...

Đi thuyền du ngoạn trên hồ ta thấy cảnh vật Ba Bể bình yên như một làng quê Bắc bộ ở đâu đó thật gần... Con đường nhỏ ven hồ, một bên là ruộng ngô, là mấy mái nhà của người dân tộc, cả một vòm tre mát rượi ở trên đầu, một cây đa to như ở đầu mỗi cái làng... Bằng thuyền, khách du lịch có thể đến thăm các điểm văn hóa thiên nhiên còn đầy huyền thoại của hồ Ba Bể như: thác Đầu Đẳng, ao Tiên, động Puông, đảo Bà Giá…

Đến Ba Bể, khách du lịch có thể chọn cách ở “homestay” trong nhà người dân tộc Tày ở bản Pắc Ngòi phía khởi nguồn của hồ Ba Bể với giá rất mềm: 20 - 50 ngàn đồng/người. Nơi đây bạn sẽ được  thưởng thức những đặc sản tươi ngon của  Ba Bể như cá dầm xanh, cá anh vũ, cá lăng, cá chiên, gà núi nướng, thịt dê nướng ăn với xôi nếp nướng. ..

Nếu du lịch mạo hiểm, bạn hãy mời hướng dẫn viên địa phương, họ sẽ giúp bạn đi du lịch núi Lũng Nham, giáp vùng thượng lưu sông Năng, cách hồ Ba Bể 2 giờ đồng hồ đi thuyền. Bạn có thể ghé thăm những ngôi chùa cổ kính trong núi, chùa thờ một tượng Phật, một năm chỉ có rất ít lữ khách ghé qua.

Còn rất nhiều tiềm năng ẩn trong rừng núi, sông hồ, chỉ còn đợi con người đánh thức núi rừng, bản làng để biến vùng hồ Ba Bể thành điểm du lịch sinh thái mang đầy bản sắc văn hoá của năm dân tộc anh em thuộc miền núi Đông bắc của Tổ quốc.

Mách nhỏ: Từ Hà Nội bạn có thể bắt hoặc thuê xe ô tô lên Bắc Cạn sau đó lên Ba Bể, sẽ mất khoảng 9 tiếng kể cả 1h30 nghỉ trưa. Nếu đi theo kiểu "phượt"  bằng xe máy thì bạn nên chuẩn bị và tìm hiểu kỹ lưỡng trước khi đi bởi đường khá xa và nhiều dốc uốn lượn.